Guoddaleapmi

Vuoigatvuođakánsler gohcá eiseválddiid gieđahallamiin daid guoski čálalaš guoddalemiid. Vuoigatvuođakánslerii sáhttá guoddalit, juos geahččá ahte eiseválddi, virgeolbmo dahje eará almmolaš doaimma dikšu lea meannudan boastut dahje guođđán geatnegasvuođa barggakeahttá.

Vuoigatvuođakánsler sáhttá váldit ášši gieđahallan láhkai maiddái iežas álgagis. Vuoigatvuođakánsleris lea vuogatvuohta dahkat dárkkistemiid iežas bearrágeahččanválddi gullevaš eiseválddiide, institušuvnnaide ja eará doaibmaovttadagaide.

Vuoigatvuođakánsler dutká guoddaleami, juos dan vuođul lea sivva eahpidit ahte  vuoigatvuođakánslera bearráigeahččanváldái gulli bealli lea  meannudan lága vuostá dahje guođđán geatnegasvuođa barggakeahttá dahje juos vuoigatvuođakánsler eará ášši dihte geahččá dása leamen siva.

Vuoigatvuođakánsler ii gieđahala guoddaleami, mii guoská eambbo go guokte jagi boares ášši, juos dasa ii leat erenoamáš sivva (31.5.2011rádjai áigi lei vihtta jagi). Guoddaleaddjái almmuhuvvo dalán, juos áššis ii dán siva dihte álgo doaibmabijuide. Lassin guoddaledddjái  almmuhuvvo, juos ášši ii gula vuoigatvuođakánslera doaibmaváldái. Guoddaleaddjái almmuhuvvo maid, juos ášši ii gieđahallojuvvo vuoigatvuođakánsleravirgedoaimmahagas danin, ahte ašši gieđahallan lea jođus doaibmaváldásaš eiseválddis dahje das sáhttá ohcat nuppástusa. Vuoigatvuođakánsler sáhttá sirdit guoddaleami gieđahallama doaibmáváldásaš eiseváldái, juos dasa leat buorit sivat ášši lági dihte. Sirdimis almmuhuvvo guoddáleaddjái.

Vuoigatvuođakánslera ja riikkabeivviid vuoigatvuođaáššeolbmo doaimmaid juohkimis lea mearriduvvon lágas. Dán sivas vuoigatvuođakánsler ii dábálaččat gieđahala guoddalemiid, mat gusket bealuštanfámuid. Vuoigatvuođakánsler ii máiddái gieđahala guoddalemiid, mat gusket friijavuođarivvema dahje lágádusaid, maidda olmmoš lea váldojuvvon vuostá su dáhtu. Vuoigatvuođakánsler sirdá ášši dákkár dáhpáhusain vuoigatvuođaáššeolbmo gieđahallama láhkai.

 

Mii guoddaleamis čuovvu?

Guoddaleami čuovvumušat leat gidda das mii ášši čilgemis boahtá ovdan.

Vuoigatvuođakánsler sáhttá

  • áššáskuhttit ášši, juos áššis boahtá ovdan lágavuostásašvuohta
  • addá fuomášahttima, juos eiseváldi lea meannudan lágavuostá dahje healban geatnegasvuođaidis
  • sáhttá eiseváldi dihtui iežas oainnu lágalaš meannudeamis
  • gidde eiseválddi fuopmášumi buori hálddahusa gáibádusaide dahje vuođđo- ja olmmošvuoigatvuođaid ollášuvvama ovddideaddji ášši beallái
  • dahkat eiseváldái evttohusa feailla vuigema dihte dahje siva njulgema dihte
  • gidde fuopmášumi láhkaásahusas áicon váilevuhtii ja bargá evttohusa váilevuođa eret sihkkuma várás
  • Dahkat doaibmaváldásaš eiseváldái evttohusa sierramielalašvuođa soahpama dihte dahje ávžžuhit eiseválddi njulget šaddan vahága.